Khi chồng không có tinh trùng trong tinh dịch (vô tinh), nhiều cặp đôi nghĩ đây là kết thúc – nhưng kỹ thuật vi phẫu hiện đại đã thay đổi điều đó cho nhiều trường hợp. Không có tinh trùng trong tinh dịch – không có nghĩa là tuyệt vọng hoàn toàn. TESE và micro-TESE là kỹ thuật lấy tinh trùng trực tiếp từ tinh hoàn, mở ra cơ hội cho nhiều nam giới azoospermia có con sinh học.
Azoospermia là gì và có mấy loại?
Azoospermia là tình trạng không có tinh trùng trong tinh dịch sau ly tâm. Có hai loại:
Azoospermia tắc nghẽn (obstructive azoospermia – OA): Tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng bình thường nhưng đường dẫn bị tắc (bẩm sinh, sau phẫu thuật, nhiễm trùng). Tiên lượng TESE tốt nhất – thường tìm được tinh trùng đủ để IVF/ICSI.
Azoospermia không tắc nghẽn (non-obstructive azoospermia – NOA): Tinh hoàn không sản xuất đủ tinh trùng. Nguyên nhân: di truyền (mất đoạn AZF trên NST Y, Klinefelter), sau hóa-xạ trị, không rõ nguyên nhân. Tiên lượng khó đoán hơn – tỷ lệ tìm được tinh trùng thay đổi rất nhiều.
TESE và micro-TESE khác nhau như thế nào?
TESE (Testicular Sperm Extraction): Sinh thiết tinh hoàn thông thường – lấy một hoặc vài mảnh mô nhỏ. Phù hợp cho OA – tỷ lệ thành công cao (80–100%). Thủ thuật ngắn, gây tê tại chỗ hoặc gây mê ngắn.
micro-TESE (Microsurgical TESE): Sử dụng kính hiển vi phẫu thuật, bác sĩ nhìn rõ từng ống sinh tinh trong tinh hoàn, chọn những ống có vẻ chứa tinh trùng để sinh thiết. Tổn thương mô ít hơn TESE thông thường. Tỷ lệ tìm được tinh trùng trong NOA: 40–60% – cao hơn đáng kể so với TESE thông thường trong trường hợp NOA.
Micro-TESE cần phẫu thuật viên kinh nghiệm với kính vi phẫu – không phải tất cả trung tâm đều có.
Tinh trùng TESE dùng như thế nào trong IVF?
Tinh trùng lấy từ tinh hoàn ít hơn và di động kém hơn tinh trùng trong tinh dịch – vì vậy bắt buộc phải dùng ICSI (tiêm tinh trùng trực tiếp vào trứng) thay vì IVF thông thường. Tinh trùng có thể dùng tươi cùng ngày chọc trứng của vợ, hoặc trữ đông trước để dùng sau.
Tinh trùng TESE trữ đông thường cho kết quả ICSI tốt – cho phép lên kế hoạch rõ ràng hơn cho vợ về thời điểm kích trứng.
Xét nghiệm cần làm trước TESE
• FSH, LH, testosterone, inhibin B – đánh giá chức năng tinh hoàn còn lại
• Xét nghiệm di truyền: karyotype, AZF deletion (mất đoạn Y chromosome) – quan trọng với NOA
• Siêu âm tinh hoàn – đánh giá cấu trúc
• Kết quả karyotype bất thường (ví dụ Klinefelter 47XXY) không loại trừ TESE – nhiều nam giới Klinefelter vẫn tìm được tinh trùng qua micro-TESE
Đăng ký tư vấn online miễn phí để được đánh giá khả năng TESE phù hợp. Xem thêm về tinh dịch đồ và các xét nghiệm nam khoa.
Câu hỏi thường gặp
TESE có ảnh hưởng đến chức năng tình dục của nam không? TESE không ảnh hưởng đến testosterone (được sản xuất bởi tế bào Leydig, không phải ống sinh tinh) hay chức năng tình dục nếu thực hiện đúng kỹ thuật. Tuy nhiên micro-TESE cần thực hiện tại trung tâm có kinh nghiệm để tránh tổn thương mạch máu tinh hoàn.
Nếu micro-TESE không tìm được tinh trùng thì sao? Cặp đôi có thể xem xét xin tinh trùng từ người hiến để IVF/ICSI, hoặc nhận nuôi. Kết quả âm tính của micro-TESE nên được xác nhận tại ít nhất một trung tâm có kinh nghiệm cao trước khi kết luận cuối cùng.
Thông tin trong bài mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa. Nếu bạn có thắc mắc về trường hợp cụ thể, hãy tư vấn online miễn phí với chuyên gia.
