Khi nói đến khả năng sinh sản, một trong những câu hỏi thường gặp nhất là: “Bao nhiêu tinh trùng là đủ?”. Câu trả lời không đơn giản như một con số cụ thể, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn thông tin chính xác và đầy đủ về số lượng và chất lượng tinh trùng cần thiết, cũng như các tiêu chuẩn đánh giá theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
1. Số lượng tinh trùng không phải là tất cả:
Mặc dù số lượng tinh trùng quan trọng, nhưng nó chỉ là một phần của bức tranh tổng thể. Chất lượng tinh trùng, bao gồm khả năng di chuyển (độ di động) và hình dạng (hình thái học), cũng đóng vai trò then chốt trong việc thụ thai.
2. Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng tinh trùng theo WHO (2021):
WHO đã đưa ra các tiêu chuẩn tham chiếu mới nhất (ấn bản thứ 6, năm 2021) về tinh dịch đồ, được coi là “bình thường” như sau:
- Thể tích tinh dịch: 1.4 ml trở lên.
- Tổng số tinh trùng: 39 triệu tinh trùng mỗi lần xuất tinh trở lên.
- Mật độ tinh trùng: 16 triệu tinh trùng/ml trở lên.
- Độ di động toàn phần (PR + NP): 42% trở lên.
- Độ di động tiến tới (PR): 30% trở lên.
- Hình dạng bình thường: 4% trở lên.
- Tỉ lệ tinh trùng sống: 54% trở lên.
Lưu ý: Đây là các giá trị tham chiếu tối thiểu. Kết quả thấp hơn không đồng nghĩa với việc vô sinh, nhưng có thể cho thấy khả năng sinh sản bị suy giảm.
3. Giải thích các thông số quan trọng:
- Mật độ tinh trùng: Số lượng tinh trùng trong mỗi mililit tinh dịch.
- Độ di động: Khả năng di chuyển của tinh trùng.
- Tiến tới (PR – Progressive Motility): Tinh trùng di chuyển chủ động, theo đường thẳng hoặc vòng tròn lớn.
- Không tiến tới (NP – Non-Progressive Motility): Tinh trùng có di chuyển nhưng không theo hướng tiến về phía trước.
- Không di động (IM – Immotile): Tinh trùng không di chuyển.
- Hình thái học: Hình dạng và kích thước của tinh trùng. Tinh trùng bình thường có đầu hình bầu dục, nhẵn, có một đuôi dài.
4. Yếu tố ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng tinh trùng:
Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh dịch, bao gồm:
- Tuổi tác: Chất lượng tinh trùng thường giảm dần theo tuổi.
- Lối sống: Hút thuốc, uống rượu bia quá mức, chế độ ăn uống không lành mạnh, thiếu vận động.
- Môi trường: Tiếp xúc với hóa chất độc hại, nhiệt độ cao.
- Bệnh lý: Các bệnh nhiễm trùng, giãn tĩnh mạch thừng tinh, rối loạn nội tiết.
- Căng thẳng: Stress kéo dài.
5. Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Nếu bạn đang cố gắng thụ thai trong hơn một năm mà không thành công, hãy đi khám bác sĩ chuyên khoa Nam học để được đánh giá toàn diện, bao gồm xét nghiệm tinh dịch đồ.
Số lượng tinh trùng chỉ là một phần trong việc đánh giá khả năng sinh sản nam giới. Chất lượng tinh trùng, bao gồm độ di động và hình thái, cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Việc hiểu rõ các tiêu chuẩn đánh giá theo WHO sẽ giúp bạn theo dõi sức khỏe sinh sản của mình tốt hơn. Nếu có bất kỳ lo lắng nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.
